Projectontwikkeling
Met de heraanleg van de K. Fabiolalaan ontstaat er een gedeeltelijk nieuw openbaar domein dat zich uitstrekt van het Citadelpark tot de Blaarmeersen.
Aan het station komen vooral kantoorgebouwen met commerciële functies en in mindere mate ook woningen. Dichter bij de Blaarmeersen verschuift het accent naar wonen. De gebouwen staan daar verder uit elkaar. Door het gebied loopt een wandel- en fietspad. Men denkt eraan om met een brug over de Leie een directe verbinding naar de Blaarmeersen te maken voor de zachte weggebruiker.
Tussen het station en deze brug wordt de K. Fabiolalaan heraangelegd met brede voetpaden, vrijliggende fietspaden en een dubbele bomenrij waartussen geparkeerd kan worden.
De lichtinval behouden, de geluidshinder tegengaan
Op de braakliggende terreinen tussen het station en de Blaarmeersen komen er woningen en kantoren. Dat er hoogbouwaccenten komen op enkele plaatsen staat vast, maar er is beslist dat deze gebouwen een slank silhouet moeten hebben. De gebouwen zullen samen met geluidsmuren het achtergrondgeluid van de spoorweg naar de achterliggende woonwijk dempen.
Levendig en veilig
De combinatie van kantoren en woningen moet de wijk levendig houden. Het kantoorpersoneel en de bewoners moeten de sociale veiligheid garanderen.
Groen in de wijk
De wijk langs de K. Fabiolalaan moet zijn gezelligheid behouden. Snel doorgaand verkeer is taboe: daar zal een uitgekiend systeem van eenrichtingsstraten voor zorgen. Nieuwe parkjes, bomen en groen moeten wat extra sfeer naar deze wijk brengen. Zo ontstaat een groene as tussen het Citadelpark en de Blaarmeersen.
Groeien in Gent
De groei van de stad zet zich verder. Steeds meer mensen willen in Gent wonen en werken. De verkeersleefbaarheid zou zwaar onder druk komen als geen gepast antwoord wordt geboden. Een duurzame oplossing is te vinden in de buurt van het station. Daar is nog bouwgrond en bovendien is het openbaar vervoer er een meer dan volwaardig alternatief voor wie er komt werken of wonen.
2009 - 2010: de eerste werkelijke ontwikkeling krijgt vorm
De belangrijkste zone nabij het station Gent-Sint-Pieters waar stadsvernieuwing en -inbreiding wordt gepland is een langgerekt terrein tussen de sporen en de Koningin Fabiolalaan: 1, 3 km lang en een kleine 8 ha.
Het gewestelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (GRUP) uit 2004 bestemt dit gebied voor personeels- en bezoekersintensieve activiteiten - zeg maar kantoren - , stedelijk wonen, en openbare en private groene en verharde ruimten. Ook activiteiten zoals winkels, horeca, kleine bedrijven, nutsvoorzieningen, diensten en recreatieve voorzieningen zijn mogelijk.
Het RUP legt functievermenging op die varieert in de drie zones waarin het projectgebied is verdeeld:
1. Zone ‘SOFA' (Stedelijke Ontwikkeling Fabiolalaan) is 25.925 m², sluit onmiddellijk aan bij het nieuwe mobiliteitsknooppunt van Gent Sint-Pieters en is inmiddels volledig onderkelderd met drie verdiepingen pendelparking. (2700 plaatsen). Deze zone wordt ontwikkeld door de NV Sofa, opgericht door Euroimmostar (B-Holding). Totale te ontwikkelen vloeroppervlakte is 99.000 m², waarvan maximaal 60 % voorzien is voor kantoren.
2. Zone B, de middenmoot van de K. Fabiolalaan, heeft een oppervlakte van 36.883 m² en is eigendom van Stad Gent. Hier mag maximaal 77.000 m² vloeroppervlakte worden ontwikkeld waarvan 20 % à 40 % kantoor. Vooral wonen en publieke en eventueel commerciële functies zullen hier de overhand halen.
3. Zone C is 15.423 m², ook eigendom van Stad Gent. Hier mag tussen 34.000 m² en 44.000 m² vloeroppervlakte worden ontwikkeld, waarvan minimaal 70 % moet gaan naar wonen. Zone C zal dus voornamelijk een gebied worden voor wonen.
Zowel in zone Sofa als in zone C zijn hoogteaccenten toegelaten, torens tussen 60 en 90 meter. Op die manier dwingt de GRUP de garantie af om voldoende openbaar domein en groen over te houden.
Elke zone wordt ontwikkeld volgens een eigen dynamiek en timing.
Aanpak zone SOFA
In het najaar van 2009 is het startsein voor de ontwikkeling officieel gegeven: het stedelijk ontwikkelingsbureau Euro Immo Star lanceert dan een internationale ontwerpwedstrijd, een werkwijze die garanties biedt voor het vooropgestelde kwaliteitsstreven.
Bijna 30 bureaus, uit binnen- en buitenland stellen zich kandidaat.
Lieve De Cock, general manager van het stedelijke ontwikkelingsbureau Euro Immo Star zegt daarover: "Ik ben blij dat zoveel gerenommeerde ontwerpteams interesse toonden in de ontwikkeling van de stationsomgeving van Gent Sint-Pieters. Dit onderstreept de trend dat stationsomgevingen interessante locaties zijn voor stedelijke vernieuwingsprojecten".
De jury staat onder voorzitterschap van oud-burgemeester van Gent Frank Beke, en is samengesteld uit vertegenwoordigers van de stad Gent, de NMBS-Holding en de opdrachtgever, aangevuld met externe deskundigen.
Er wordt een shortlist van 10 bureaus opgemaakt. Daar blijven in de volgende selectieronde nog 5 namen van over, namen met faam:
- Asymptote Architecture (New York - Hani Rashid en Lise Anne Couture)
- AWG Architecten (Antwerpen -bOb van Reeth)
- Benthem Crouwel Architekten (Amsterdam)
- OAB (Barcelona - Carlos Ferrater) / Jaspers & Eyers Architects (Brussel)
- Poponcini & Lootens Ir. Architecten bvba (Antwerpen)
Euro Immo Star geeft hen de opdracht om een inrichtingsplan voor de zone SOFA uit te werken met de klemtoon op duurzaamheid, én om een schetsontwerp te maken voor een eerste kantoorgebouw (+/- 40.000m² vloeroppervlakte). In deze plannen moet natuurlijk rekening gehouden worden met de voorwaarden die vastgelegd zijn in het ruimtelijk uitvoeringsplan.
"De jury zal bij de beoordeling van de dossiers speciale aandacht besteden aan de kwaliteit van het stedenbouwkundige en architecturale ontwerp, energie-efficiëntie en duurzaamheid, economische efficiëntie en de aangetoonde ervaring in dergelijke projecten", alsnog Lieve De Cock.
In maart 2010 wordt de winnaar bekend gemaakt: Poponcini & Lootens. (Een CV van deze ontwerpers vind je onder het hoofdstuk ‘ontwerpers')
Alle 5 de ingezonden ontwerpen zijn sinds 10 maart 2010 online te bekijken op de website van sofa.
Meteen wordt ook duidelijk hoe snel het nu vooruit kan gaan: De eerste steen legging kan plaatsvinden tegen eind 2010.
Het eerste gebouw van de SOFAzone, en meteen de markante ‘kop' van deze zone, aan het Koningin Maria-Hendrikaplein (het plein voor het station Gent Sint-Pieters): een kantoortoren.
Frank Beke, oud-burgemeester van Gent en juryvoorzitter van de architectuurwedstrijd spreekt van een quasi unanieme oordeel bij de juryleden: het ontwerp van Poponcini & Lootens intelligent en allesomvattend. Er is bij de beoordeling van de dossiers speciale aandacht gegeven aan de kwaliteit van het stedenbouwkundige en architecturale ontwerp, aan energie-efficiëntie en duurzaamheid, aan economische efficiëntie en aan de aangetoonde ervaring in dergelijke projecten.
Ook de klankbordgroep, waarin vertegenwoordigers zitten van verschillende belangengroepen uit de stationsbuurt, is blij met de keuze van de jury en vindt het ontwerp intelligent en goed doordacht.
Het gebouw zelf bestaat uit twee delen: een laag gebouw in L-vorm en een toren. Het lage gebouw krijgt een publieke functie, waarin bijvoorbeeld een tentoonstellingsruimte kan komen. De kantoren bevinden zich dan weer in de toren. We kunnen dus spreken van de ‘publieke' arm en de ‘private' toren. "Het geheel is als een elegante dame die zorgzaam haar omgeving omhult. De arm interageert met de onmiddellijke omgeving, de toren geeft betekenis aan de site op niveau van de stad", zegt architect Patrick Lootens. Het ontwerp houdt nauwgezet rekening met de toegankelijkheid voor personen met een handicap.
Voor de gevel van de kant Fabiolalaan kiezen de architecten voor een ruwe, introverte sfeer waarbij ze gebruik maken van steenachtige materialen met markante structuur, zoals baksteen. Enerzijds omdat dit materiaal veelvuldig gebruikt wordt in de omgeving, anderzijds omdat de openheid langs deze zijde beperkt is.
Transparantie is dan weer de sfeer die de architecten willen creëren voor de gevel om en rond de esplanade, die zich als nieuwe route doorheen de projectontwikkeling profileert en parallel loopt met de Koningin Fabiolalaan en de sporen. Rond deze esplanade zullen gladde materialen zoals architectonisch beton en glas worden gebruikt.
De toren telt 22 verdiepingen, is 90 meter hoog en, aan de breedste basis 44 meter breed. De arm is aan één kant 17,5 meter hoog en aan de kant Fabiolalaan 23 meter hoog. Daar zijn er drie verdiepingen.
De ingang van het nieuwe kantoorgebouw ligt op niveau +1: je loopt naar binnen via een zwevend voorplein, een podium met zicht op het Maria Hendrikaplein, het station en de nieuwe busterminal. Deze verhoging geeft het kantoorgebouw een veilige inkom en men kan dit ‘podium' in de toekomst gebruiken voor andere (culturele) activiteiten. Toegankelijkheid voor mindervaliden blijft uiteraard gegarandeerd.
"Om deze kantoortoren te realiseren zullen we privé-kapitaal aantrekken", zegt Lieve De Cock general manager van Euro Immo Star. "We streven ernaar om in mei 2010 de bouwaanvraag in te dienen. Als alles goed verloopt dan kunnen we met de bouw starten op het einde van dit jaar, alsnog Lieve De Cock.
En de rest van de SOFAzone ?
Reeds in 2005 maakte de Franse landschapsarchitect Alain Marguerit in opdracht van de projectpartners voor de volledige site langsheen de Koningin Fabiolalaan een plan van openbare ruimte op.
Het inrichtingsplan van Poponcini & Lootens versterkt dit plan met punctuele ingrepen zoals groene toegangen, waterelementen en verlichting, waardoor de belevingswaarde van de omgeving verhoogd wordt. Bovendien zijn de bouwvolumes (van de volgende gewouwen op de SOFAzone) ranker in vergelijking met de voorgaande studies, waardoor er meer ruimte gegeven kan worden aan de buurt en er minder schaduwvorming is. Ook de toegangen tot de diverse gebouwen krijgen in het voorstel van de architecten veel aandacht.
Poponcini & Lootens is als architectenbureau niet alleen het verantwoordelijk voor de creatie van de eerste toren,vlakbij en rond het nieuwe busstation. Om de eenheid en de kwaliteit op de site te garanderen, krijgt het architectenbureau ook een adviesverlenende rol bij de verdere ontwikkeling van zone SOFA"
Lees alle nieuwsberichten over nieuwbouw.
Heeft u vragen of problemen bij het raadplegen van de documenten? Bel 09 241 24 11 of mail info@projectgentsintpieters.be
